Kalın Barsak Hastalıkları

Kalın barsak (kolon) ince barsak ve anüs arasındaki barsak kısmını kapsar. Bu barsak kısmı kolon, rektum ve anüs olmak üzere 3 parçadır. Kolon kısmı da çekum (kolonun en geniş yeridir, 12 cm) çıkan kolon, transvers kolon, inene kolon, sigmoid bölümlerinden meydana gelir. En dar yeri rektosiğmoid birleşkedir. (6cm) 5 tabakadan ibarettir. İç – mukoza, sub mukoza, muskuler tabaka (sirküler tabaka her yerde var longitunal tabaka kolonda 3 bant olarak bulunur, tenia adını alır. Sub seroza, seroza. 0rtalama 150 cm uzunluğundadır.

Kolon üzerindeki lenf nodlarına epikolik lnd, alt kenar lenf nodları parakolik, mezenterdekiler İntermediate, ana damar bölgesindekiler Main-pricipale lenf nodlarıdır. Kolon kanserinde metaztazlarepikolikten pricipale doğru olur. Kolonun venoz dönüşümüve rektum 2/3 üst venoz dönüşümü portal-Karaciğere doğrudur. Metaztazları kc de olur.

Dunyada en sık öldürücü 3 . kanser %50 50 yaşından sonra görülür. 40 yaşında herediter olan kanserler görülür. %80 sebep belli değil %20 herediter. Aşırı doymuş veya ansature yağların tüketimi hareketsizlik, kilo fazlalığı, alkol tüketimi, kabızlık kanser gelişmesini arttırırken, sebzeler, karoten, zeytinyağı, C-A-E vitamini kullanımı, kanser gelişimini azaltır. İltahabi barsak hastalıkları, ülseratif colit-crohn hast ilk 10 yılda sonra %2, 20 yılda %8 oranında görülür.
Familial polip, tübülowilloz ve willöz adenomada, lynch send da kanser gelişmesi, söz konusudur.
Semptom (şikayet) ve belirtiler olarak; karın ağrısı, büyük abdest alışkanlığında değişiklik, tenezm (boşalamama hissi), kırmızı kanama, vişne çürüğü kanama, kilo kaybı, gaz gaita çıkaramama gibi belirtiler olabilir. Çekum tümörleri anemi ve kanamayla daha sık belirti verirlerde de rektosigmoid tümörlerde tıkanma daha sık görülür.
Tanı; Gaitada gizli kan bakılması, kolonoskopi, rectoskopi, dinamik CT, MR, Abd US tanı, biopsi tanıyı koydurur.
Kanser daima iç tabakadan başlar ve dışa doğru yayılır. (T1 den T3) iç tabakada tümör %3 lnd metaztazı yaparken t2 de %20 T3 de %60 erişir. Bu yayılım ve hız tümörün histolojik tipine de bağlıdır. İyi differansiye tümör yavaş gelişirken, kötü differansiye, müsinöz veya taşlı yüzük hücreli tümör daha hızlı yayılım ve lenfatik yayılım gösterir. Rektosiğmoid T4 tümör mesaneye veya üretere yayılım gösterebilir. Angioinvaziv tümörler karaciğere metaztaz yaparlar.
Cerrahi olarak, sağ veya sol hemikolektomi, sağ veya sol genişletilmiş kolektomi, sigmoid ezeksiyonu, anterior rezeksiyon subtotal kolektomi, total kolektomi, low anterior rezeksiyon, extra low anterior rezeksiyon, abdomino perineal rezeksiyon (APR), total proktokolektomi-ileal poş, iliostomi, kolostomi gibi operasyonlar tümörün yerine göre yapılır.
Rektum tümörlerinde ilk 4 cm tümörleri neo adjuvan kemo-radyoterapi sonrası APR ile kalıcı ileostomi ile tedavi edilir. *Yalnız erken tümörlerde (T1No) neoadjuvankemoradyoterapi yapılıp cerrahi yapılmadan takip edilir. Erken takipte tümör tekrarlarsa o zaman APR yapılır*
Lenf diseksiyonlarında 12 lenf nod çıkarılmışsa yeterli diseksiyon kabul edilir.
Eğer lenf bezinde tutulum varsa, karın yıkama suyu + ise, serozayı aşmış veya kolon üzeri yağ tabakasına yayılmış, perfore olmuş tümörlerde ameliyat sonrası kemoterapiye devam edilir.
TNM Kolorektal karsinoma’nın evrelemesi
Tumor stage (T) Tarifi
TX Değerlendirilemeyen
T0 Kanser belirtisi yokr
Tis karsinoma in situ
T1 Tumor submukosaya invaze
T2 Tumor muscularis propriaya invaze
T3 Tumor muscularis propria yainvaze veya subserosa veya nonperitonealized pericolic or perirectal dokulara invaze
T4 Tumor doğrudan diğer organlara veya dokulara invaze veya visseral peritona perfore

Nodal stage (N)
NX Regional lenf bezleri değerlendirilememiş
N0 lenf bezinde metaztaz yok
N1 pericolic or perirectal lenf bezlerinde 1-3 adet metaztaz var
N2 perikolic ve perirectel lenf bezlerinde 4 den fazla lenf nodunda metaztaz var
N3 ana kok damarda herhengibir sayıda lenf nodu metaztazı var
Distant metastasis (M)
MX uzak metaztaz olduğu değerlendirilememiş
M0 uzak metaztaz yok
M1 uzak metaztaz var
Rektum tümörlerinde kolonoskopideki orijinal seviye çok önemlidir. 5 cm kadar tümörler kemoradyo terapiden sonra yapılan low anterir operasyon ve total mezokolon çıkarılmasıyla aşağıya stapler ile bağlanır. Ama geçici mutlaka ileostomi yapılır.
Divertikuler hastalıklar
Hastanın ağrı şikayetleri artar kanama sık tekrarlayıcı veya apse formasyonu gösteran vakalarda Anterior rezeksiyon yapılır.